Scraper – co to?

Czym jest Scraper?

Scraper to program lub skrypt służący do automatycznego pobierania i przetwarzania wybranych informacji ze stron internetowych (data mining). Jest on powszechnie wykorzystywany w branżach, które potrzebują aktualnych danych o cenach, dostępności produktów lub usług, a także w celach analitycznych – np. do badania zachowań użytkowników czy monitorowania zmian w ofertach rynkowych.

W przeciwieństwie do crawlera, który odkrywa i indeksuje możliwie największą liczbę stron w sieci (jak robi to np. Googlebot), scraper skupia się przede wszystkim na wyodrębnieniu konkretnych fragmentów treści z wybranych adresów URL.

Jakie dane są najczęściej scrapowane?

Scrapowaniu podlegają bardzo różne typy informacji:

1. Ceny i stany magazynowe

• E-commerce, marketplacy (np. Amazon, Allegro), serwisy ogłoszeniowe.

• Monitorowanie dostępności produktów w sklepach internetowych.

• Monitorowanie cen na porównywarkach cenowych.

2. Oferty i rezerwacje

• Branża turystyczna (hotele, bilety lotnicze, wynajem samochodów).

• Porównywarki ofert (Booking, Kayak, Skyscanner).

3. Dane kontaktowe i opisowe

• Numery telefonów, adresy e-mail (choć tu często w grę wchodzą przepisy RODO/GDPR).

• Specyfikacje produktów, recenzje użytkowników i oceny.

4. Publiczne bazy danych

• Rejestry firm, ogłoszenia przetargowe, statystyki rządowe.

• Raporty i publikacje naukowe dostępne w formacie HTML/PDF.

5. Treści medialne i społecznościowe

• Nagłówki artykułów, komentarze, posty na forach i w mediach społecznościowych.

• Analiza trendów, sentymentu i popularności poszczególnych zagadnień.

Popularne firmy wykorzystujące scraping

Scraping nie jest zarezerwowany tylko dla małych start-upów czy agencji marketingowych. Wiele globalnych firm sięga po automatyczne narzędzia do pobierania danych z sieci:

• Booking.com – służy do porównywania ofert hoteli i apartamentów. Znany jest z intensywnego monitorowania cen pokoi na różnych platformach.

• Kayak, Skyscanner – zbierają dane o cenach biletów lotniczych z setek linii lotniczych i biur podróży.

• Trivago – porównuje ceny hoteli z różnych serwisów rezerwacyjnych.

Afera Booking vs. Ryanair

Interesującym przykładem jest spór pomiędzy Booking.com a Ryanairem. Irlandzki przewoźnik zarzucał Bookingowi nieautoryzowany dostęp do swoich danych oraz pobieranie informacji o lotach w celu odsprzedaży biletów. W tle pojawiały się kwestie prawne związane z regulaminem Ryanaira, zakazującym pośrednikom zewnętrznym sprzedaży biletów. Ten konflikt dobrze obrazuje, że scraping – choć często legalny – potrafi wywoływać napięcia, gdy w grę wchodzą interesy dużych graczy rynkowych.

Czy scrapowanie jest legalne?

Tak, w większości przypadków scrapowanie publicznie dostępnych danych jest dozwolone, o ile spełnione są określone warunki:

1. Dostęp do danych jest otwarty – strona nie wymaga logowania, a informacje nie są objęte hasłem czy płatną subskrypcją.

2. Szanujemy warunki użytkowania – niektóre serwisy wyraźnie zakazują masowego pobierania danych w swoich regulaminach (Terms of Service).

3. Nie gromadzimy danych osobowych chronionych przepisami – np. danych wrażliwych.

4. Nie narażamy serwisu na przeciążenie – nadmierna liczba zapytań może zostać zinterpretowana jako atak DDoS, co bywa sankcjonowane.

Przykładowo, w krajach UE (w tym w Polsce) główną kwestią jest zgodność z RODO (GDPR) oraz z prawem autorskim. Publicznie dostępne informacje (np. ceny w sklepie internetowym) nie podlegają ochronie w tym samym stopniu co dane osobowe klientów, a więc można je scrapować w myśl zasady „jeśli można je zobaczyć w zwykłej przeglądarce, to można je też pobrać programistycznie”.

Niemniej każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, bo duże serwisy często umieszczają w swoim regulaminie klauzule ograniczające takie działania.

Zabezpieczenia i przeszkody w scrapowaniu

Właściciele witryn potrafią wprowadzać różne mechanizmy utrudniające bądź uniemożliwiające scraping:

1. Cloudflare i inne CDNy

• Analiza ruchu (na przykład challenge CAPTCHA), rozpoznawanie nietypowych wzorców zapytań.

• Blokada adresów IP, które wysyłają zbyt wiele zapytań w krótkim czasie.

2. Plik robots.txt

• Formalnie zaleca, które części serwisu są przeznaczone dla botów, jednak nie jest to mechanizm wiążący prawnie.

• Nie przestrzeganie robots.txt może jednak łamać zasady określone przez właściciela strony.

3. Zmiany w strukturze HTML

• Witryna może regularnie zmieniać układ elementów (np. nazwy klas i identyfikatorów), aby utrudnić działanie scraperów.

4. CAPTCHA

• Testy rozpoznające użytkowników „ludzkich” od botów (np. Google reCAPTCHA).

5. Zamykanie API

• Część firm udostępniała kiedyś publiczne API do pobierania danych, ale z czasem ograniczało je lub wprowadzało limity.

Jak radzić sobie z ograniczeniami?

• Dywersyfikacja adresów IP – korzystanie z sieci proxy (np. Bright Data), aby zapobiec blokadom.

• Headless browser – narzędzia takie jak Puppeteer czy Selenium pozwalają zachowywać się jak normalna przeglądarka, „omijając” proste blokady skryptowe.

• Odpowiedni timing – ograniczenie liczby zapytań na minutę, tak aby nie wzbudzać podejrzeń o atak DDoS.

• Monitorowanie zmian HTML – automatyczne aktualizacje selektorów CSS i XPath po wykryciu, że struktura się zmieniła.

Zastosowanie scraperów w praktyce

Scrapery są bardzo uniwersalne i wykorzystywane w:

• E-commerce – automatyczne zbieranie i aktualizacja informacji o cenach, dostępności produktów i promocjach konkurencji.

• Porównywarki cenowe – pozyskiwanie danych z setek sklepów online, by generować oferty w jednym miejscu.

• Badania rynku – analiza trendów, monitoring opinii w social media, raporty o popularności produktów.

• Branża turystyczna – zbieranie danych o cenach noclegów, biletach lotniczych czy wynajmie aut w różnych regionach.

W PriceSafari zajmujemy się profesjonalnym scrapowaniem danych z wielu źródeł, w tym z Google Shopping, by dostarczać firmom raporty o konkurencyjnych cenach i kluczowych trendach. Zajmujemy monitorowaniem cen konkurencji, dostarczając firmą raporty cenowe każdego dnia. Zbieramy dane z różnych porównywarek cen w Polsce i Europie.

Podsumowanie

Scraper to po prostu program komputerowy przygotowany w celu ekstrakcji konkretnych danych z określonych stron czy serwisów internetowych. Po zebraniu danych można wykorzystać je w konkretnych celach, na przykład tak jak robimy to w PriceSafari. Monitorowanie cen online to nic innego jak właśnie scrapowanie danych o cenach i dostępnościach produktów.